"Znalezione nie kradzione"?- czyli co zrobić, gdy coś znajdziemy



Kiedyś utarło się powiedzenie „znalezione nie kradzione”, to jak jest z tym znalezieniem rzeczy naprawdę? Zapraszam do lektury dzisiejszego artykułu :)

Regulacje na temat znalezienia ruchomości znajdziemy w Kodeksie cywilnym oraz w ustawie z dnia 20 lutego 2015 roku o rzeczach znalezionych.

Ustawa ta nakłada na znalazcę powinność wezwania osobę uprawnioną do odbioru rzeczy, jeśli oczywiście ta osoba jest nam znana. Wówczas osoba, która została wezwana ma rok od dnia wezwania do odbioru rzeczy. Jeśli tego nie uczyni wówczas po tym okresie rzecz znaleziona staje się własnością znalazcy. Jeśli osoba uprawniona do odbioru nie jest znana, czyli wezwanie jej do odbioru nie jest możliwe, wówczas znalazca w ciągu dwóch lat od dnia znalezienia staje się właścicielem rzeczy.

Rzecz znaleziona będąca zabytkiem lub materiałem archiwalnym po upływie terminu do jej odebrania przez osobę uprawnioną staje się własnością Skarbu Państwa. Inne rzeczy znalezione stają się własnością powiatu po upływie terminu do ich odbioru przez znalazcę.
Jeżeli rzecz znaleziono w takich okolicznościach, że poszukiwanie właściciela byłoby oczywiście bezcelowe, staje się ona przedmiotem współwłasności w częściach ułamkowych znalazcy i właściciela nieruchomości, na której rzecz została znaleziona, jeżeli jednak rzecz ta jest zabytkiem lub materiałem archiwalnym, staje się ona własnością Skarbu Państwa, a znalazca jest obowiązany wydać ją niezwłocznie właściwemu staroście. 
Dotyczy tylko takich rzeczy, które były już kiedyś przedmiotem czyjejś własności, ale z pewnych względów (najczęściej z powodu upływu czasu) nie istnieje już możliwość odszukania poprzedniego właściciela ani ustalenia następstwa prawnego co do własności znaleziska.

Jak jednak należy postąpić w różnych okolicznościach, gdy jakąś rzecz znajdziemy?

Na to pytanie odpowiedź wskazuje nam art. 5 i nast. Ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o rzeczach znalezionych.

Kto znalazł rzecz i nie zna osoby uprawnionej do jej odbioru lub nie zna jej miejsca pobytu, niezwłocznie zawiadamia o znalezieniu rzeczy starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania znalazcy lub miejsce znalezienia rzeczy (właściwy starosta).

Kto znalazł rzecz w cudzym pomieszczeniu niezwłocznie zawiadamia o tym osobę zajmującą pomieszczenie i na żądanie tej osoby oddaje jej rzecz na przechowanie. Jeżeli osoba zajmująca pomieszczenie nie zna osoby uprawnionej do odbioru rzeczy lub nie zna miejsca jej pobytu, niezwłocznie zawiadamia o znalezieniu rzeczy właściwego starostę.

Kto znalazł pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności, o których mowa w art. 21 ust. 4, lub rzeczy o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej i nie zna osoby uprawnionej do ich odbioru lub nie zna jej miejsca pobytu, oddaje rzecz niezwłocznie właściwemu staroście.

Kto znalazł rzecz, której cechy zewnętrzne lub umieszczone na niej znaki szczególne wskazują, że stanowi ona sprzęt lub ekwipunek wojskowy, oraz w przypadku znalezienia dokumentu wojskowego, a w szczególności legitymacji, książeczki lub zaświadczenia wojskowego albo karty powołania, oddaje rzecz lub dokument niezwłocznie właściwemu staroście.

Kto znalazł rzecz, której posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję, materiały wybuchowe albo dowód osobisty lub paszport, niezwłocznie oddaje rzecz najbliższej jednostce organizacyjnej Policji, a jeżeli oddanie rzeczy wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia - zawiadamia o miejscu, w którym rzecz się znajduje. Jednostka organizacyjna Policji niezwłocznie zawiadamia właściwego starostę o znalezieniu rzeczy oraz znalazcy.

Kto znalazł rzecz w budynku publicznym, innym budynku lub pomieszczeniu otwartym dla publiczności albo środku transportu publicznego, oddaje rzecz zarządcy budynku, pomieszczenia albo środka transportu publicznego (właściwy zarządca), który po upływie 3 dni od dnia otrzymania rzeczy przekazuje ją właściwemu staroście, chyba że w tym terminie zgłosi się osoba uprawniona do odbioru rzeczy.

Rzecz, której posiadanie wymaga pozwolenia, w szczególności broń, amunicję, materiały wybuchowe albo dowód osobisty lub paszport, właściwy zarządca niezwłocznie oddaje najbliższej jednostce organizacyjnej Policji, a jeżeli oddanie rzeczy wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia - zawiadamia o miejscu, w którym rzecz się znajduje. Jednostka organizacyjna Policji niezwłocznie zawiadamia właściwego starostę o znalezieniu rzeczy oraz znalazcy.

Jeśli natomiast szacunkowa wartość znalezionej rzeczy nie przekracza 100zł, starosta ma prawo odmówić jej przyjęcia. Wówczas znalazca decyduje o dalszych losach rzeczy.

Mam nadzieję, iż poniższa grafika będzie pomocna w przedstawieniu komu, w jakich okolicznościach rzecz należy zwrócić lub zawiadomić o znalezieniu.







Co jeśli znalazca nie dopełni obowiązku zawiadomienia osoby uprawnionej do odbioru rzeczy?

Niestety niedochowanie tego obowiązku stanowi wykroczenie przeciwko mieniu. Zatem kto w ciągu dwóch tygodni od dnia znalezienia rzeczy nie zawiadomi o tym organu Policji lub innego organu państwowego, lub w inny właściwy sposób nie poszukuje posiadacza podlega karze grzywny do 500zł  lub karze nagany.

W niniejszym artykule nie może oczywiście zabraknąć wzmianki na temat znaleźnego.

Znalazca, który wywiązał się z ciążących na nim obowiązków może żądać od osoby uprawnionej do odbioru rzeczy znaleźnego, które wynosi jedną dziesiątą wartości rzeczy
Należy jednak pamiętać , iż roszczenie to należy zgłosić najpóźniej w chwili wydania rzeczy.
Jeśli rzecz przechowuje osoba trzecia, wówczas znalazca może zastrzec wobec przechowującego, iż będzie żądał znaleźnego. W takim przypadku przechowujący zawiadamia znalazcę o wydaniu rzeczy osobie uprawnionej do jej odbioru oraz o jej adresie zamieszkania albo siedziby, a znalazca może zgłosić żądanie znaleźnego w terminie miesiąca od dnia zawiadomienia go o wydaniu rzeczy. Przechowujący informuje o tym osobę uprawnioną do odbioru rzeczy.

W przypadku gdy rzecz znaleziona jest zabytkiem lub materiałem archiwalnym i stała się własnością Skarbu Państwa, znalazcy przysługuje nagroda. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje, wysokość, a także warunki i tryb przyznawania nagród.

Mam nadzieję, iż powyższy artykuł będzie pomocny, gdy przyjdzie nam stać się szczęśliwym znalazcą :)




PS. Odpowiadając na powiedzenie zawarte w tytule artykułu „znalezione nie kradzione”, owszem nie jest kradzione, ale jeśli daną rzecz zabierzemy dla siebie, nie dopełniając na nas ciążących obowiązków, o których pisałam powyżej, wówczas możemy odpowiedzieć za przywłaszczenie rzeczy.



Serdecznie zapraszam na mój profil na facebooku, gdzie zawsze jest informacja o nowym artykule na blogu.
https://web.facebook.com/swiadomamamuska/


Bibliografia:

Guzowski Bartłomiej, Status prawny meteorytów w kontekście prawa własności

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o rzeczach znalezionych, Dz.U.2015.397 z dnia 2015.03.20,
Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93,
Kodeks wykroczeń, Dz.U. 1971 nr 12 poz. 114

Komentarze

Popularne posty